Kwaliteit voorop bij herinrichting Kerkbrink Hilversum

‘Dit werk is ook reclame voor ons’

De Kerkbrink in Hilversum krijgt een totale make-over. Zowel voor opdrachtgever Gemeente Hilversum als voor aannemer Hendrikse Wegenbouw Soest is het een topproject waar kwaliteit bovenaan staat. Het recept daarvoor is nauwe samenwerking, met heel korte lijnen. “We houden elkaar scherp.”

“Ik woon hier zelf ook en vind het belangrijk dat het er nog goed uitziet als ik hier over tien jaar loop”, zo zegt uitvoerder Niels Puik van Hendrikse Wegenbouw. “Dan duurt het soms wat langer, maar over tien jaar zijn mensen vergeten hoe lang het project duurde, maar zien ze nog wel het resultaat. Dit moet gewoon op en top netjes.”

Dat vindt ook Joost Kuijer, die namens de Gemeente Hilversum zowel directievoerder als opzichter is. “Als gemeente doen we natuurlijk veel standaard straatwerk; dan zijn dit soort werken toch wel de krenten in de pap. Belangrijk daarbij is dat je goed met elkaar samenwerkt. Bij zo’n project staat niet alles vooraf helemaal uitgewerkt in het bestek. Dan moet je ter plekke dingen met elkaar oplossen. Hier hebben we vanaf dag één die goede samenwerking gehad met Hendrikse Wegenbouw.”

Veel onderlinge afstemming

De herinrichting van de Kerkbrink is voor Hendrikse Wegenbouw in vierkante meters straatwerk niet een heel groot project, maar het is wel een intensief en ingewikkeld project. Het omvat allerlei verschillende onderdelen, zoals de aanleg van een waterberging onder maaiveld, een fontein met ondergrondse aansturing, lichtmasten en spots, boombunkers, hoogteverschillen tot 80 centimeter, natuurstenen blokken en traptreden die vooraf in Portugal op maat zijn gemaakt, natuurstenen tegels en het hergebruik van stenen in kei-formaat. “Dat vereist heel veel onderlinge afstemming”, vertelt Puik. “We werken eigenlijk op een postzegel en moeten steeds verplaatsen. Ondertussen moeten de bedrijven rondom het plein wel toegankelijk blijven.”

“Maar wie op het werk kijkt, merkt eigenlijk niet dat het zo ingewikkeld is. Wat betekent dat we het goed doen en onder controle hebben. We hebben ook een omgevingsmanager die de contacten met de buurt onderhoudt. Doordat we die in eigen dienst hebben, heeft hij heel korte lijnen met de uitvoering en kunnen we daar direct op sturen.”

Voor de Gemeente Hilversum was die omgang met de omgeving ook een van de criteria bij de aanbesteding, vertelt Kuijer. “We hebben gekozen voor een meervoudige onderhandse aanbesteding. Daarbij kijk je dus vooraf welke aannemers dit werk zouden kunnen uitvoeren. Dan gaat het om goede samenwerking en afstemming en kwaliteit van het straatwerk, maar ook om communicatie.” Waarbij het werk dus uiteindelijk gegund werd aan Hendrikse Wegenbouw uit Soest, deelnemer aan de Kwaliteitsborgingsregeling KBR Straatwerk.

Machinaal her–straten

Tijdens de aanbesteding begonnen arbeidsomstandigheden een grotere rol te spelen. Regelgeving rondom machinaal bestraten is er al lang, maar de handhaving door de  Arbeidsinspectie is inmiddels geïntensiveerd. Kuijer: “Ik sta daar ook volledig achter, maar we zijn er wel extra naar gaan kijken. Ik vind dat daar zeker een verantwoordelijkheid voor een opdrachtgever ligt. Machinaal bestraten kostte hier meer tijd en meer geld; dat moet je dan wel accepteren. Ook moet je de aannemer ruimte geven om mogelijkheden te ontwikkelen.”

Dat was in dit geval namelijk niet zo gemakkelijk. Het oude plein bestond uit stenen in kei-formaat rondom een middendeel van asfalt. De kei-formaten zouden worden hergebruikt. Puik: “Machinaal bestraten kon eigenlijk niet. We hebben daarom speciaal daarvoor een gebruikte Sijnja 42 Street Designer aangeschaft en gereviseerd. De stenen zijn machinaal opgebroken en naar onze opslag gebracht om ze te wassen. De kapotte stenen hebben we er op een loopband allemaal uit gehaald. Vervolgens voer je ze achterin de Sijnja in, waarna ze met vacuüm in verband worden gelegd. Dat werkt, maar het betekent wel dat er vier man mee bezig is. Je hebt iemand nodig om met de joystick de machine te bedienen, iemand om de machine te laden, iemand om de resterende stenen aan te brengen en iemand om te sorteren. De stenen waren in hoogte allemaal wel redelijk gelijk maar de maat verschilde. Het is belangrijk dat je de stenen op maat sorteert en niet alles door elkaar mengt. Als je ze zo sorteert, kan de machine daar prima mee omgaan.”

Natuursteen

Alle uitzetwerk doet Puik middels GPS. “Elke natuursteenband zetten we digitaal uit. Zo’n werk kun je niet handmatig uitzetten. Daarvoor moet je veel te veel verschillende dingen op elkaar afstemmen.” Ook de hoogteverschillen spelen daarbij een rol. Verder was een van de eisen vanuit het ontwerp dat de lijnen van het straatwerk haaks zouden liggen ten opzichte van het museum en dat dit als een tapijt over het plein zou liggen. Dat vormde met deze stenen een behoorlijke uitdaging voor de straatmakers en vroeg veel aandacht in uitzetten en controle daarvan.

Het aanbrengen van natuursteen heeft Hendrikse deels uitbesteed aan Voets Natuursteen Constructies (ook deelnemer KBR Straatwerk). “Zij brengen de natuurstenen tegels in twee formaten en twee kleuren aan. Die vereisen een starre ondergrond. Dat is dagelijks werk voor hen; daar zijn ze dus beter in. De natuurstenen banden, bloembakken en traptreden doen we wel zelf. Dat is vooral omdat je dan makkelijker kunt sturen in je fasering als dat nodig is.”

Bij dat alles streven zowel opdrachtgever als aannemer naar de hoogste kwaliteit van het werk. Puik: “We houden elkaar scherp. Als we iets zien wat afwijkt, hebben we gelijk overleg. We stellen elkaar continu vragen hoe we iets gaan doen. En we leggen dat goed vast, want het is heel veel en je wilt niet iets vergeten.”

Belangrijk daarbij is een goede onderlinge verstandhouding. “We kennen de directievoerder vanuit een eerder werk. We begrijpen elkaar en weten wat we aan elkaar hebben.”

Rechtstreeks contact

Extra voordeel daarbij is dat Kuijer zelf afkomstig is uit het stratenmakers-vak. Kuijer: “Ik ben directievoerder en toezichthouder inéén. Daardoor kunnen we snel schakelen als ik iets zie in het werk. Ik loop er dagelijks rond. Ik zie precies wat er gebeurt. Ik ben er bijvoorbeeld bij met het verdichten en de aannemer doet verdichtingsmetingen. Ik heb ook rechtstreeks contact met de jongens buiten. Die kunnen hun vragen aan mij stellen. Dat contact vind ik zelf heel belangrijk. We doen het echt samen en doen het met elkaar. Natuurlijk ben ik als directievoerder de ‘baas van het werk’ maar ik ben ook mens en vind het mooi om anderen er bij te betrekken. Bij de opening hoef ik ook niet vooraan te staan; het zijn de jongens die het werk hebben gemaakt.”

Ook Puik vindt die jongens belangrijk. “We werken hier met relatief weinig mensen en vaste koppels. Die kunnen bij elke stap dan ook alvast nadenken over de volgende stap.”

“Dit werk is voor ons natuurlijk ook reclame”, besluit Puik. “Natuurlijk mag het geen geld gaan kosten, maar kwaliteit is hier belangrijker dan het financiële plaatje.”

Foto’s: Hendrikse Wegenbouw